Monday, January 19, 2009

CHUYỆN MỘT CHIẾN HỮU SỐNG 12 NĂM TRONG HẦM KÍN TẠI CÙ LAO ÔNG HỔ (LONG XUYÊN).



An Giang trước đây thuộc Thuỷ chân Lạp, được Quốc vương Chân Lạp Nặc Tôn dâng chúa Nguyễn phúc Khoát năm 1757 để đến ơn lập mình lên làm vua và dẹp loạn. Năm 1832, Minh Mạng đổi các Trấn thành Tỉnh An Giang. Đến đời Pháp thuộc, năm 1876 thống đốc Dupré, An Giang được chia ra lục tỉnh : Long Xuyên, Châu Đốc, Bạc Liêu, Sóc Trăng, Cần Thơ và Sa Đéc.
Bạn Lý bá Bổ (ảnh ngày 4/1/2009)

An Giang có 2 nhánh sông Tiền và Hậu Giang chảy qua và sông Thoại Hà do vua Gia Long giáng chỉ cho Ông Nguyễn văn Thoại đào vào mùa Xuân 1818.
Thuở còn đi học, tôi rất thích bài Dòng An Giang của Anh Việt Thu vì dễ đàn, dễ hát và lời ca rất hay :

Dòng An Giang sông sâu nước biếc
Dòng An Giang cây xanh lá thắm
Lã lướt về qua Thất sơn
Châu Đốc dòng sông uốn quanh
Soi bóng Tiền Giang Cửu Long.
Dòng An Giang trăng lên lấp lánh
Dòng An Giang tung tăng múa hát
Đêm đến dòng sông thở than
Bên mấy hàng cau hắt hiu
Đã mấy mùa Xuân thái bình.
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Dòng An Giang ai qua vẫn nhớ
Dòng An Giang xinh xinh nước biếc
Đây những thuyền ai lắc lơ
Đôi mái chèo trăng lướt qua
Lơ lửng vầng trăng vở tan.
Dòng An Giang xanh xanh khóm trúc
Dòng An Giang lơ thơ bến nước
Đây những người thôn nữ xinh
Duyên dáng chuyền tay dắt nhau
Múc mấy vầng trăng đổ đi . . .

An Giang cách Sài Gòn 189 cs, có nhiều ruộng lúa, sông hồ, đồi núi. Phong cảnh đẹp. Có nhiều khu du lịch : bến đá núi Sam, lâm viên núi Cấm, đồi Tức Dụp, Miễu bà Chúa Xứ, Lăng Thoại ngọc Hầu, chùa Tây An và nhiều... cù lao.
Cù lao Ông Hổ gồm 1 cồn lớn nằm cạnh thị xã Long Xuyên ( nay thuộc xã Mỹ Hoà Hưng gồm 5 ấp ) và 1 cồn nhỏ Phó Ba ( có 1 ấp ). Xuống bến phà Ô Môi phía Long Xuyên chỉ cần 15 phút đi đò là đã bước lên bờ cù lao.
Cồn có chiều dài 9cs và chỗ rộng nhất 3 cs. Diện tích tự nhiên 17,6 cs vuông.
Trước đây cù lao thuộc tổng Bình Thành tỉnh Long Xuyên. Đời vua Minh Mạng (1820-1840) cù lao có 1 nghĩa binh tên Trương công Lý mất được vua cho lập đình và sắc phong là vị thần tại đình làng Mỹ hoà Hưng.
Tên gọi cù lao Ông Hổ có nhiều cách lý giải. Có truyền thuyết cho rằng khi cù lao mới hình thành có đôi vợ chồng già đi lượm củi vớt được 1 con mèo con. Lớn lên hoá ra là một con hổ. Ông bà cụ mất, hàng năm đến ngày giổ hổ về với 1 con thú rừng phủ phục trước phần mộ để tưởng nhớ công ơn. Lâu dần, dân địa phương gọi là cù lao ông Hổ và cho lập đền thờ. Hiện nay, miếu thờ vẫn còn ở đầu rạch Cái Mơn ấp Mỹ Long.

Ngoài cù lao ông Hổ còn cù lao ông Chưởng,cù lao Giêng với xóm đạo Công giáo và trại mồ côi. Ngay địa phận 2 xã Hoà Hảo và xã Hưng Nhơn, trên Chợ Mới một chút, sông Tiền Giang phía Tân Châu và sông Hậu Giang phía Châu Đốc ăn thông với nhau bằng sông Vàm Nao rất rộng. Sông nầy có những dòng nước xoáy ngầm làm sụp lỡ 2 bên bờ mỗi ngày thêm thênh thang.
Từ thời Pháp thuộc, nhà thơ Huy Cận đã cảm hoài :

Lơ thơ cồn nhỏ gió đìu hiu
Đâu tiếng lòng xa vãn chợ chiều
Nắng xuống chiều lên sầu chót vót
Sông dài, trời rộng bến cô liêu.
Bèo giạt về đâu hàng nối hàng ?
Mênh mông không một chuyến đò ngang
Không cầu gợi chút niềm thân mật
Lặng lẽ bờ xanh tiếp bãi vàng ...

Dân An Giang hiền hoà trong đời sống tâm linh, hiếu khách thật thà khi tiếp xúc, được thiên nhiên ưu đải, có nhiều ruộng lúa sản lượng cao. Đến với cù lao ông Hổ bạn có thể nghỉ đêm sinh hoạt với cư dân ( homestay ) như ân tình ruột thịt bên dòng An Giang cây xanh, nước biếc.
Buổi sáng, vừa thức dậy nhìn ra sông bạn sẽ thấy ngay nhiều miệng chài nở tròn sau vòng tay vẩy của ngư dân đứng trên đầu một chiếc xuồng con bé xíu, những chiếc vó khẳng khiu vừa cất lên lấp lánh vảy bạc dưới ánh nắng buổi bình minh và một chợ nổi với những cây “bẹo” tòn ten rau củ, trái cây trước mũi ghe.
Buổi trưa sau khi đi trên một xuồng ba lá qua các kênh rạch ruộng vườn, nhìn các cô thôn nữ với nét mặt ưa nhìn thoăn thoắt ngắt những bông điên điển màu vàng óng và trở về với món ăn dân dã : cá lóc nướng trui, mắm thái Châu Đốc, bông điên điển nhúng lẩu cá linh ...
Bạn H.V.T (Houston-TX), một chiến hữu của vùng sông nước miền Nam, có bài thơ “vàng bông điên điển”, tôi thích nhất đoạn chót :

... Nắng chiều soi bóng chao nghiêng,
Em say sưa hái để quên dáng ngồi.
Tóc dài rẽ lệch đường ngôi,
Ôm bờ vai để tơ trời mân mê.
Đầy bông điên điển xuồng về,
Em thung dung giữa bốn bề nước mây.
Hương đồng quyện tóc huyền bay,
Anh làm lữ khách thương hoài màu bông.
(thơ Huyền vân Thanh)

Buổi chiều, bạn có thể mượn một xe đạp chạy xuyên đường làng quanh co hơn 10 cây số để thăm vườn mai của các nghệ nhân, trong ánh nắng nhạt dần của buổi hoàng hôn.
Đêm xuống, bạn dễ dàng chìm trong giấc ngủ, đâu đây tiếng hát ngọt ngào của một thôn nữ hay giọng ca mộc mạc của một lực điền trong tiếng bập bùng của ghi ta phím lõm u buồn...
Ông Hổ là một cù lao Nam bộ vẫn còn giữ nguyên vẹn nét đẹp hoang sơ : phong cảnh nên thơ hữu tình, con người thuỷ chung son sắt.

Dù ai xuôi ngược bốn bề,
Chưa đến ông Hổ, chưa về An Giang.
( ca dao Nam bộ )

Gần đây, do đưa đón vài đoàn khách nước ngoài đến cù lao Ông Hổ, vô tình tôi biết chuyện một chiến hữu sống 12 năm dưới hầm sâu tại ấp Mỹ Thuận, phía Đông của cù lao. Câu chuyện càng nung nấu tâm can tôi hơn khi biết vợ bạn là cựu học sinh Trung học Đoàn thị Điểm niên khoá 1970-1976.




Bạn Lý bá Bổ sinh ngày 9/7/1954 tại ấp Mỹ Thuận, xã Mỹ hoà Hưng, Châu Thành, An Giang (cù lao Ông Hổ). Bạn còn 8 anh chị em. 5 trai, 3 gái . Bạn thứ 9, còn 1 em trai và 1 em gái. Mẹ bạn mất năm 2000 và cha mất năm 2003, thọ 92 tuổi. Bạn là cựu học sinh Trung học Thoại ngọc Hầu Long Xuyên.

Bạn theo học khoá 10B/72 SQTB tại Đồng Đế Nha Trang. Số quân : 74/519359. Bạn tốt nghiệp hạng 90/1089 SVSQ ngày 27/10/73 được điều về TĐ 477 ĐPQ đóng ở Tầm Vu Phụng Hiệp Cần Thơ do Thiếu tá Nguyễn văn Khăm làm TĐT. ( đầu năm 1974 TĐT là Thiếu tá Phan thế Trung ).
Tháng 12/73 đồn Cầu Cây-Rạch Gòi do Chuẩn uý Nguyễn thành Trát làm trưởng đồn bị các TĐ Tây đô bao vây (TĐ1+2+3). Đơn vị bạn được lệnh đánh giải vây, bạn bị 1 viên đạn AK xuyên vai phải, nằm QYV PTG Cần Thơ một tháng. Tái khám 2 lần 29 ngày.
Bạn Bổ và vết thương củ từ 12/73



Sau đó, bạn được chuyển về TĐ 407 ĐPQ thuộc TK Phong Dinh do Đại uý Nguyễn văn Giúp làm TĐT, đóng ở kinh Thị đội, Bà Đầm, Thới Lai-Cờ Đỏ. Bạn được thăng cấp Thiếu uý ngày 11/02/1975.

Sáng 30/4/1975, bạn tháp tùng theo đoàn quân của nhiều đơn vị dùng tàu vượt biển Mỏ Ó Sóc Trăng. Gồm 2 tàu cây, mỗi tàu chở hơn 100 binh sĩ, đầy đủ súng ống đạn dược. Vừa ra biển hơn 5 cây số sóng lớn làm chìm 1 tàu (tất cả đều chết). Tàu bạn Bổ bị vô nước, chết máy dạt vào bờ neo đậu bên trong cửa sông chờ sóng yên sẽ ra đi. Nhưng khoảng 3 giờ sáng tàu bị bộ đội bao vây và bị bắt dẩn về căn cứ hải quân Đại Hải Long Phú Sóc Trăng. Toàn bộ quân trang và vũ khí bị tịch thu.

Sau 9 ngày nhốt ở một trường Tiểu học, bạn được cấp giấy cho về địa phương và bị đưa tập trung ở trường ĐTĐ Cần Thơ. Tháng 8/75 được đưa lên TTHLCL Châu Đốc. Bạn ở khung 7. Khoảng 8 tháng sau được đưa về Liên Trại 2 Vĩnh Điều Vĩnh Gia thuộc Tri Tôn Châu Đốc gần kinh Vĩnh Tế và bắt đầu đào kinh về Ba Thê núi Sập. Con kinh ngang 50m, sâu 5m từ kinh Vĩnh Tế nhắm tới núi Ba Thê.
Đêm 23/01/77 ( 5/12 âl ) lúc 22 giờ đêm nhóm cải tạo khoảng 50 người được lịnh ra bờ kinh Vĩnh Tế nhận hàng đem về trại ( lộ trình khoảng 10 cs ). Bạn và 50 trại viên bơi ngang sông, vượt trại. Mười phút sau, bộ đội truy đuổi bắn chết một số và một số bị bắt sống, còn được 14 người tìm đường sang Tỉnh Tà Keo. Thiếu uý Đức người Sg chết chìm vì không biết lội.
10 giờ sáng hôm sau đoàn còn 13 người. Có 1 anh bạn đem 1 số hình ảnh ướt ra phơi, phản chiếu ánh mặt trời nên bị Khơ Me đỏ phát hiện. Chúng cho quân bao vây. Một số bị bắn chết. Một số bị bắt chúng đánh đập tàn nhẩn. Bạn Bổ chui vào rừng tràm trốn, may chúng xom không gặp. Sau khi bọn Khơ Me đỏ rút, chỉ còn bạn và Thiếu uý thiết giáp Nguyễn văn Non ( tức soạn giả Yên Hà ). Nửa đêm, bạn Non trốn một mình tìm đường sang Thái Lan. Bạn Bổ cô đơn chờ đêm đến lội sang kinh Vĩnh Tế trở về VN, lưu lạc hơn 15 ngày trong rừng, chỉ ăn lá tràm non, đọt chạy, ốc sống và uống nước ruộng. Bạn tìm đường về nhà cha mẹ ở Cù lao Ông Hổ đúng đêm giao thừa Tết âm lịch năm 1977.

Với sự chở che của cha mẹ già, bằng cách đóng một thùng cây âm dưới đáy một bồ lúa sau nhà. Bạn đã ở trong hầm nầy trong 12 năm. Bạn luôn nghĩ cha mẹ thương che dấu nhưng hết sức nguy hiểm. Tình cờ 1 đêm bạn nghe radio mục tìm bạn bốn phương, bạn biên thư làm quen một cô giáo tật nguyền ở Cần Thơ bị giảm biên chế. Cô ta lên Cù lao Ông Hổ tìm bạn và dẫn bạn về Cần Thơ. Hai cuộc đời hẫm hiu, 2 số phận cay đắng gặp nhau, kết thành vợ chồng.
Lúc đầu bạn chỉ nói là trốn nghĩa vụ. Gia đình giúp bạn làm CMND mới với tên giả Phan đức Long sinh năm 1960.

Sau cùng, sợ bị phát hiện bạn nói thật trốn trại và gia đình bên vợ dẫn bạn ra trình diện Sở CA Cần Thơ ngày 18/08/93. Nơi đây, cho người về cù lao Ông Hổ tìm gặp cha mẹ bạn để xác minh. Bạn bị tạm giữ 1 tháng và sau đó trình diện mỗi ngày, mỗi tuần gần 4 năm (đúng ra là 3 năm 8 tháng 12 ngày ).
Bạn chính thức phục hồi quyền công dân khi được cấp CMND ngày 02/08/1997 ( sau khi được Sở Tư Pháp cho phép ), với 1 cái tên đặc biệt : Lý bá Bổ Phan đức Long.
Dù sống trên quê hương, nhưng bạn Bổ đến ngày được cấp lệnh khoan hồng có thời gian mất quyền công dân kỷ lục : 22 năm 3 tháng 18 ngày. Nhưng thời gian nầy bạn Bổ ở trong hầm tối 12 năm. Khi ra khỏi hầm về Cần Thơ bạn chỉ còn 35 kg và á khẩu 1 thời gian dài mới nói chuyện được.

Cô Hồng Nga (vợ bạn Bổ), cựu hs Đoàn thị Điểm, tốt nghiệp ĐHSP Anh văn năm 1981. Được về dạy AV trường PTTH Nguyễn việt Hồng ở cầu Đầu Sấu ( trước đây là trường Trung học Cái Răng do đại tá Mã sanh Nhơn, chỉ huy trưởng TT/HLCL Châu Đốc tài trợ xây cất ). Vì 2 chân bị yếu và sau khi giải phẩu không đi đứng được, cô bị cho nghỉ việc. Hiện nay cô kèm các cháu học sinh cấp II môn Anh văn tại nhà. Ngoài ra cô còn điều hành hội người khuyết tật Cần Thơ khoảng 240 người ( vận động nhà ai nấy ở ) và cơ sở nhịp cầu nuôi dạy 18 người khuyết tật. Họ đang làm nghề điêu khắc hàng thủ công mỹ nghệ, gia công ráp táp lô điện, quạt máy, thêu thùa, kết cườm ...kiếm sống qua ngày. Thường đầu ra sản phẩm rất yếu không đủ sống phải nhờ đến lòng nhân ái của các mạnh thường quân, chùa, nhà thờ v.v... Bạn Bổ là 2 chân của vợ để giao thiệp, tiếp xúc, nhận hổ trợ của các cá nhân và hội đoàn.

Hy vọng quảng đời còn lại của 2 bạn Bá Bổ + Hồng Nga tìm được nguồn hạnh phúc và an ủi qua các công tác xã hội giúp đời. Chúng tôi cũng cầu xin cho hội người khuyết tật do cô Hồng Nga điều hành, ngày càng có nhiều những tấm lòng vàng quan tâm, giúp đỡ.

T.V Cần Thơ.
( 15/01/2009 )
Cù lao Ông Hổ (Long Xuyên)


No comments:

Post a Comment